برخلاف ادعای آمریکا مبنی بر دستگیری مادورو به دلیل قاچاق و... اکثریت بر این باور هستند که آمریکا درصدد تصرف منابع نفت و معادن این کشور است تا در این راستا بتواند به سهولت بیشتری به اهداف و برنامههای سیاسی و غیرسیاسی خود به خصوص در رقابت با چین، روسیه و... دست یابد که البته در این میان موقعیت ژئوپلیتیکی ونزوئلا در منطقه نیز بیتاثیر در حمله سریع و هالیوودی به این کشور نبوده است و بنا بر اظهارات آتی ترامپ مبنی بر تصمیم برای ادامه حضور در ونزوئلا برای به اصطلاح حفظ امنیت، موازنههای انرژی در عرصه مبادلات تجاری، اقتصادی، سیاسی و... تغییر مییابد و آمریکا بیش از پیش در این زمینه یکهتازی خواهد کرد.
موقعیت اقتصادی ونزوئلا
به گزارش «آرمان ملی»، هدایتا... خادمی نماینده ادوار مجلس دراین باره گفت: قطعاً تحولات اخیر در سطح بینالمللی، اقدامات نظامی و اقتصادی ایالات متحده و تحولات مرتبط با کشورهای نفتخیز، بازار جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داده است. این تغییرات، پیامدهایی فراتر از حوزه انرژی دارد و میتواند معادلات سیاسی و اقتصادی در سطح جهانی را تغییر دهد. در این میان، موقعیت ایران و گزینههای استراتژیک آن در تعامل با این تحولات اهمیت ویژهای پیدا میکند. هرچند واشنگتن به بهانه قاچاق رئیسجمهور این کشور را دستگیر کرده است، اما همگان بر این باور هستند که هدف واشنگتن کنترل منابع نفتی و اقتصادی در مناطق کلیدی جهان است. رئیسجمهور آمریکا، با اعلام صریح تمایل به مدیریت مستقیم منابع نفتی و حفظ کنترل بر مناطق استراتژیک، نشان داده که تمرکز اصلی او نه صرفاً مسائل امنیتی، بلکه بهرهبرداری اقتصادی و نفوذ ژئوپلیتیک است. این سیاست، با هدف ایجاد مزیت اقتصادی و سیاسی در برابر رقبا، از جمله چین و روسیه، طراحی شده است.
توازن انرژی در جهان
او افزود: به این ترتیب به نظر میرسد که، ونزوئلا به دلیل برخورداری از ذخایر عظیم نفتی، منابع معدنی و ظرفیتهای اقتصادی بالقوه، به عنوان یکی از گزینههای جذاب برای آمریکا مطرح شده است. تحلیلگران اقتصادی معتقدند که اقدامات واشنگتن در این کشور نه تنها اهداف نظامی دارد، بلکه بیشتر بر تأثیرگذاری بر بازار جهانی انرژی و جریان درآمدهای نفتی متمرکز است. کنترل این منابع میتواند آمریکا را قادر سازد تا سیاستهای اقتصادی و سیاسی خود را در سایر مناطق جهان با سهولت بیشتری اجرا کند. خادمی اضافه کرد: با وجود ظرفیت بالای ونزوئلا، تجربه حمله آمریکا نشان داد که حمایت آشکار از سوی قدرتهای دیگر، حتی روسیه و چین، وجود نداشته است. سامانههای دفاعی فروخته شده توسط روسیه نتوانست کشور را در برابر عملیات نظامی محافظت کند و هیچ نشانهای از همراهی چین مشاهده نشد. این واقعیت نشان میدهد که کشورهایی که انتظار حمایت خارجی داشتند، عملاً در معرض محدودیتها و فشارهای آمریکا قرار گرفتند و در عمل، توازن قدرت به نفع بازیگران غربی تغییر کرده است. او توضیح داد: بررسی تحولات نشان میدهد که این سیاستها عمدتاً با هدف برهم زدن توازن انرژی در منطقه و افزایش تسلط آمریکا بر منابع نفتی طراحی شدهاند و در این راستا، واشنگتن با بهرهگیری از ضعف واکنش دیگر قدرتها، توانسته جایگاه برتر خود در بازار انرژی جهانی را تقویت کند و قدرت مانور اقتصادی و سیاسی خود را افزایش دهد. در واقع، محدودیتها و فشارهای اقتصادی علیه کشورهای دیگر، به ویژه چین و روسیه، بخشی از استراتژی گستردهتر آمریکا برای حفظ و افزایش نفوذ جهانی است.
ایران در تحولات جهانی
خادمی درباره تاثیر تحولات بر وضعیت ایران در منطقه گفت: از این نظر برای ایران، این تحولات پیامدهای متفاوتی دارد. ایران در سالهای اخیر با محدودیتهای تحریمی شدید و کاهش صادرات نفت مواجه بوده است، بنابراین فشارهای جدید بر بازار نفت، تأثیر قابل توجهی بر اقتصاد کشور ندارد. با این حال، ایران نمیتواند انتظار داشته باشد که دیگر قدرتها، از جمله چین و روسیه، در برابر تحولات منطقه به حمایت آشکار یا موثر اقدام کنند. واقعیت این است که وعدهها و امید به پشتیبانی خارجی ممکن است جایگزین تصمیمگیری مستقل و حفظ منافع ملی نشود. نماینده ادوار مجلس معتقد است: بهترین رویکرد برای ایران، تمرکز بر حفظ و تقویت منافع ملی بدون تمرکز صِرف به غرب یا شرق است، حتی اگر شروع این رویکرد کمی دیر شده باشد، راهبردی است که میتواند ایران را در موقعیت بهتری در تعاملات بینالمللی قرار دهد. سیاستهای کشور باید مبتنی بر واقعیتهای اقتصادی و سیاسی داخلی و بینالمللی باشد و کمتر به وعدهها و رفتار دیگر قدرتها متکی باشد. از این رو، تعاملات بینالمللی ایران باید هدفمند و در راستای منافع ملی طراحی شود تا راهکارهایی برای عبور از محدودیتها و چالشهای موجود فراهم شود.
راهکار موجود برای کشور
خادمی تاکید کرد: با این رویکرد، ایران میتواند ضمن کاهش وابستگی به حمایت خارجی، بر ظرفیتها و منابع داخلی خود تمرکز کند و در عین حال با تحلیل دقیق توازن قدرت جهانی، مسیرهایی برای حفظ منافع اقتصادی و سیاسی خود پیدا کند. تجربه تحولات اخیر نشان میدهد که امید به همراهی دیگر قدرتها، به ویژه چین و روسیه، ممکن است خالی از پشتوانه عملی باشد و سیاستگذاری مستقل، تنها راه موثر برای تضمین منافع ملی است. در سطح جهانی، تحولات اخیر نشان داد که بازیگران اقتصادی و سیاسی اصلی، مانند آمریکا، با بهرهگیری از منابع انرژی و ضعف واکنش دیگر کشورها، توانستهاند جایگاه خود را تقویت کنند. اوافزود: کشورهای نفتخیز و دارای منابع استراتژیک که تحت فشار یا تهدید قرار میگیرند، در صورتی میتوانند جایگاه خود را حفظ کنند که راهبردهایی مستقل و منطبق با منافع واقعی خود داشته باشند. ایران نیز با توجه به شرایط خاص خود، باید بر سیاستهای داخلی و ظرفیتهای اقتصادی و انرژی خود تمرکز کند و اقدامات بینالمللی را از این منظر تحلیل و مدیریت نماید.
برونرفت از چالش
این تحلیلگر حوزه انرژی تأکید کرد: فشارها و محدودیتهای خارجی تنها زمانی میتواند اثرگذار باشد که کشورها به پشتیبانی خارجی تکیه داشته باشند. در نبود این پشتیبانی، سیاستگذاری مستقل و تمرکز بر منابع داخلی و ظرفیتهای موجود، کلید حفظ ثبات اقتصادی و قدرت سیاسی در سطح ملی و بینالمللی خواهد بود. در این بین ایران برای حفظ موقعیت خود در عرصه بینالمللی و مدیریت تأثیرات اقتصادی تحولات جهانی، باید بر منافع ملی و سیاستهای مستقل تمرکز کند. اعتماد به وعدهها یا رفتار دیگر قدرتها، حتی چین و روسیه، نمیتواند جایگزین تحلیل دقیق و برنامهریزی راهبردی شود. سیاستهای ایران باید هدفمند، واقعبینانه و مطابق با شرایط اقتصادی و سیاسی داخلی و جهانی باشد تا کشور بتواند ضمن عبور از محدودیتها و چالشها، جایگاه خود را در بازار انرژی و معادلات جهانی حفظ کند و از ظرفیتهای خود به بهترین نحو بهرهبرداری نماید.